Kazimierz Szpotański: elektryczny wizjoner
Polska międzywojenna, pomimo trudów i niedostatków, dźwigała się po latach niewoli, z każdym kolejnym rokiem nadrabiając prędko cywilizacyjne zapóźnienia… Powstawały nowe szkoły, nowe urzędy, linie kolejowe, wodociągi i fabryki. Nic jednak chyba nie przyniosło jej takiej chluby jak elektryczność: rozświetlająca domy i kamienice, błyskająca w latarniach, jarząca się barwnymi neonami na ulicach wielkich miast… Potężna […]
Karol Osterloff – człowiek, który dał Polsce wina musujące
Jest w dziejach wiele wydarzeń, które przechodzą w zasadzie przez echa: pionierzy bywają czczeni i pamiętani przez pokolenia, czasami jednak o ich istnieniu i działalności dowiedzieć się można tylko na podstawie szczątkowych relacji i prasowych wycinków. Jedną z takich zapomnianych postaci jest niejaki Karol Osterloff – XIX-wieczny przemysłowiec pochodzący ze Szwecji, który w podwarszawskim Miedzeszynie, […]
O piekarni Teodora Rajcherta słów kilka
Niewielka ceglana kamieniczka narożna, o surowej, czerwonej fasadzie wyróżnia się spośród nowoczesnej zabudowy rejonu Ronda Wiatraczna: przypomina czasy dawnego Grochowa, robotniczego i małomiasteczkowego: przed wojną w jej wnętrzach mieściła się jedna z najsłynniejszych warszawskich piekarni, którą prowadził niejaki Teodor Rajchert – piekarz niemieckiego pochodzenia. Podobnie jak wielu przemysłowców, kupców i rzemieślników w Warszawie przełomu XIX […]
Słówko gwarowe: wihajster
wihajster (z niem. Wie heißt er?) w jęz. niem. oznaczający jak to się nazywa? Do gwary warszawskiej przenikneło jako wyraz określający element/ przedmiot nie wiadomej nazwy. – Antek, dam ci dyche jak znajdziesz ten wichajster – Muszę znów buchnąć jakiś bajer… Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu “Polszczyzna.Bogactwo różnorodności” […]
Słówko gwarowe: Fajrant
Fajrant (niem. Feierabend) pochodzi z języka niemieckiego i jest połączeniem dwóch członów Feier (święto, dzień wolny od pracy) oraz Abend (wieczór). W języku polskim pojawiło się około XIX wieku, w okresie intensywnych kontaktów polszczyzny z jęz. niemieckim. Wyraz zapisał się jako spolszczenie, używane potocznie w gwarze warszawskiej, oznaczając koniec pracy/ zakończenie czegoś. Czasami występuje także […]
Gwarowe słówko: Machlojka (z jid. machlojkes מחלוקת)
Machlojka (z jid. machlojkes מחלוקת) W języku jidysz oznaczało to mącenie wody, zatarg, awanturę Jeżeli chodzi o polszczyznę, znaczenie machlojki przesunęło się w stronę potocznego określenia, używanego w gwarze warszawskiej Oznacza to nieczysty interes, kombinowanie, nie uczciwe działanie. Jako słowo „machlojka” jest rzeczownikiem neutralnym, jednak działania które określa stawia w negatwynym świetle. : – No […]